Bệnh trên cây sầu riêng luôn là nỗi lo lớn của bà con vì có thể làm suy kiệt và giảm năng suất vườn cây rất nhanh. Việc nhận diện đúng nấm bệnh và xử lý kịp thời là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ tuổi thọ cây trồng. Dưới đây là những bệnh phổ biến trên cây sầu riêng và giải pháp xử lý hiệu quả.

1. Bệnh vàng lá thối rễ

Dấu hiệu: Lá già chuyển vàng rồi rụng dần, sau đó lan lên lá non. Khi kiểm tra, rễ non bị thối đen và lớp vỏ dễ tuột khỏi lõi.

Nguyên nhân: Do nấm Fusarium sp. và Phytophthora sp. phát triển mạnh trong điều kiện đất úng nước, thoát nước kém. Tuyến trùng gây hại rễ cũng tạo điều kiện cho nấm xâm nhập dễ dàng hơn.

Vàng lá sầu riêng do thối rễ

Hậu quả: Cây giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng, suy yếu nhanh và có thể chết nếu không xử lý kịp thời. Việc nhận diện sớm các loại bệnh trên cây sầu riêng nói chung và bệnh vàng lá thối rễ nói riêng giúp nhà vườn tiết kiệm chi phí thuốc BVTV đáng kể.

Cách trị: Cần vệ sinh gốc, cải tạo đất và xử lý nấm vùng rễ. Có thể sử dụng Eddy 72WP kết hợp Hợp Trí Super Humic để diệt mầm bệnh và kích thích ra rễ mới. Đồng thời quét Norshield 86.2WG quanh gốc để hạn chế nấm khuẩn gây hại.

2. Bệnh nứt thân xì mủ

Dấu hiệu: Ban đầu, trên vỏ thân, rễ chính hoặc cành gần mặt đất của cây mắc bệnh nứt thân xì mủ xuất hiện những đốm màu nâu đen rỉ nhựa ướt. Khi bệnh nặng, vỏ cây bị nứt ra, nhựa chảy nhiều có màu nâu đỏ đặc trưng. Nếu gọt nhẹ lớp vỏ sẽ thấy gỗ bên dưới chuyển màu hồng nhạt hoặc nâu tím, bó mạch thâm đen.

Bệnh nứt thân xì mủ giai đoạn mới khởi phát và khi bệnh đã chuyển biến nặng

Nguyên nhân: Do nấm Phytophthora palmivora gây ra và lây lan mạnh trong môi trường ẩm ướt, qua tưới nước, nước mưa hoặc dụng cụ làm vườn.

Hậu quả: Bệnh làm hư hại mạch dẫn, khiến cây suy yếu nhanh, chết cành hoặc chết cả cây.

Cách trị: Dùng dao gọt sạch phần mô bệnh rồi quét Norshield 86.2WG hoặc Eddy 72WP pha đậm. Với cây bệnh nặng có thể kết hợp chích Hợp Trí Kaliphos để tăng hiệu quả bảo vệ.

Khi phát hiện có vết bệnh thâm đen, nứt thân chảy nhựa thì dùng dao bén gọt nhẹ phần vết bệnh, quét Norshield 86.2WG pha đậm 2 lần cách nhau 10 – 20 ngày/lần

3. Bệnh cháy lá – chết ngọn

Dấu hiệu: Lá non xuất hiện vết bệnh như bỏng nước màu xanh đậm, sau đó chuyển nâu và kết dính thành từng chùm. Nặng hơn sẽ gây rụng lá và khô ngọn.

Lá sầu riêng kết dính thành chùm và cháy khô ngọn

Nguyên nhân: Do nấm Rhizoctonia solani phát triển mạnh trong điều kiện nóng ẩm, vườn trồng dày hoặc bón quá nhiều phân đạm.

Hậu quả: Làm mất bộ lá quang hợp, cây còi cọc và giảm khả năng ra hoa đậu trái.

Cách trị: Để áp dụng đúng cách trị cháy lá sầu riêng, bà con cần cắt bỏ cành bệnh, giảm lượng phân đạm và tạo độ thông thoáng cho vườn. Có thể sử dụng Envio 250SC chứa hoạt chất Azoxystrobin để phòng và trị bệnh hiệu quả.

4. Bệnh thối lá, thối trái

Dấu hiệu: Lá và trái xuất hiện vết thối màu nâu đen, thường bắt đầu từ đít trái hoặc nơi các trái tiếp xúc nhau. Khi ẩm độ cao, vết bệnh lan rất nhanh.

Sầu riêng bị thối lá

Nguyên nhân: Do nấm Phytophthora palmivora phát triển mạnh trong mùa mưa, đặc biệt ở vườn rậm rạp và thiếu thông thoáng.

Hậu quả: Gây rụng lá và thối trái hàng loạt trước thu hoạch, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất. 

Cách trị: Tỉa cành tạo độ thông thoáng, thu gom trái bệnh tiêu hủy. Có thể phun Phytocide 50WP kết hợp Hợp Trí Kaliphos định kỳ trong mùa mưa để kiểm soát nấm bệnh.

Bên cạnh đó, bà con cũng có thể tham khảo các giải pháp:

  • Pha 125ml Agrilife 100SL + 500ml Ceres 600SL/phuy 200L. Chú ý phun kỹ thân cành và trái 2 – 3 lần từ giai đoạn sau 75 ngày đến trước thu hoạch, mỗi lần cách nhau 7 – 10 ngày (trong mùa mưa).
  • Pha HIDA 15WG liều lượng 10g/bình 20 lít nước; lượng nước phun 400 – 600 lít/ha. Nên phun ướt đều toàn bộ cây khi bệnh mới xuất hiện (~5%).

5. Bệnh thán thư trên cây sầu riêng

Dấu hiệu: Lá xuất hiện các đốm nâu hơi lõm, lan dần từ mép lá vào trong. Trên hoa, bệnh gây đen mắt cua, thối nụ và khô bông.

Vết bệnh thán thư trên lá sầu riêng

Nguyên nhân: Do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra, lạm dụng chất kích thích sinh trưởng và điều kiện sương mù ẩm ướt.

Hậu quả: Làm rụng lá, khô bông và giảm mạnh tỷ lệ đậu trái.

Cách trị: Bón phân cân đối và hạn chế dư đạm để tăng sức đề kháng cho cây. Khi bệnh xuất hiện, có thể sử dụng Agrilife 100SL kết hợp Envio 250SC để xử lý.

6. Các loại bệnh trên cây sầu riêng khác cần lưu ý

Ngoài các bệnh trên, vườn sầu riêng còn thường gặp:

  • Bệnh nấm hồng: Nấm tạo mảng trắng chuyển sang màu hồng trên vỏ cành, gây khô và làm chết cành nếu không được kiểm soát kịp thời. Bệnh thường xuất hiện ở vườn rậm rạp, ẩm độ cao, cần cắt tỉa thông thoáng và phun thuốc gốc đồng để diệt trừ hiệu quả.
  • Bệnh đốm rong: Các đốm nhung mịn xanh xám hoặc đỏ nâu gây hoại tử mô, làm cây suy yếu, giảm quang hợp và xấu mã trái nghiêm trọng. Cần tỉa cành thông thoáng và sử dụng thuốc gốc đồng để tiêu diệt tảo gây hại bám trên bề mặt thân lá và trái sầu riêng.
  • Bệnh thối bông – đen bông: Hoa bị thối nhũn, khô đen và rụng hàng loạt trước khi nở do nấm Fusarium, gây thất thoát năng suất cực lớn. Cần thu gom xác hoa, dọn vườn và phun thuốc sát khuẩn bề mặt để bảo vệ chùm bông trong giai đoạn thời tiết mùa mưa.

Việc quản lý bệnh hại trên sầu riêng cần kết hợp giữa chăm sóc đúng kỹ thuật, vệ sinh vườn và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý. Chủ động phòng bệnh từ sớm sẽ giúp bà con tiết kiệm chi phí, bảo vệ năng suất và kéo dài tuổi thọ vườn cây.

Nguồn: https://www.hoptrisummit.com/quy-trinh-giai-phap/cay-sau-rieng/benh-tren-cay-sau-rieng